ระเบียบและการเบิกจ่าย · คู่มือเริ่มต้น
ค่าตอบแทน ฉ.5 รพ.สต. ใช้หลักเกณฑ์ไหน เตรียมเอกสารเบิกอย่างไร
ตรวจสอบแหล่งอ้างอิงเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569
เมื่อพูดถึงการเบิก “ฉ.5” หลายหน่วยงานหมายถึงค่าตอบแทนการปฏิบัติงานของบุคลากรสาธารณสุข แต่ก่อนนำตารางเวรมาคูณอัตราเงิน ต้องระบุให้ได้ว่าหน่วยบริการอยู่สังกัดใด งานครั้งนั้นอยู่ในหมวดไหน และใช้หลักเกณฑ์ฉบับใดตามวันที่ปฏิบัติงาน บทความนี้ตรวจเอกสารราชการ ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 และรวบรวมไฟล์หลักเกณฑ์ พ.ศ. 2566 พร้อมฉบับแก้ไข พ.ศ. 2568 และ 2569 ให้เปิดอ่านประกอบกัน
ฉ.5 เป็นชื่อเรียกเดิม ต้องอ้างหลักเกณฑ์ที่ใช้ในปัจจุบัน
ชื่อเต็มของเอกสารฐานคือ “หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายเงินค่าตอบแทนสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้กับหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2566” ลงวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2566 ข้อ 3 ยกเลิกหลักเกณฑ์แนบท้ายฉบับที่ 5 พ.ศ. 2552 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2561 จึงไม่ควรใช้ไฟล์เก่าที่มีชื่อ ฉ.5 เพียงอย่างเดียวเป็นฐานเบิกงวดปัจจุบัน
เอกสารชุดที่ตรวจพบประกอบด้วยหลักเกณฑ์ฐาน พ.ศ. 2566 ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568 และฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569 การแก้ไขสองครั้งหลังมุ่งที่ข้อ 16 เรื่องเวรหรือผลัดบ่ายและดึก ไม่ได้แทนที่ทุกหมวดของฉบับฐาน การตรวจสิทธิจึงต้องอ่านทั้งชุด และตรวจประกาศหรือคำสั่งของต้นสังกัดที่ใช้กับงวดนั้นด้วย
รพ.สต. สังกัด สธ. กับ รพ.สต. ถ่ายโอน อบจ. ใช้เส้นทางอนุมัติต่างกัน
รพ.สต. ที่ยังอยู่ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขต้องตรวจข้อบังคับและหลักเกณฑ์ของ สธ. รวมถึงคำสั่งมอบหมายงานและผู้มีอำนาจของหน่วยบริการ ส่วน รพ.สต. ที่ถ่ายโอนแล้ว ต้องเริ่มตรวจจากฐานอำนาจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ควรยกคำสั่งหรือผู้อนุมัติของ สธ. มาใช้ต่อโดยอัตโนมัติ
ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยเงินค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้แก่หน่วยบริการสาธารณสุขขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2562 ข้อ 7 ให้นำหลักเกณฑ์ เงื่อนไข วิธีการ และอัตราของ สธ. มาใช้โดยอนุโลม แต่ข้อ 5-6 กำหนดเรื่องงบประมาณและผู้บริหารท้องถิ่นผู้อนุมัติ ข้อ 8 กำหนดคณะกรรมการ และข้อ 10 กำหนดการยื่นคำขอและให้ อปท. ที่ปฏิบัติงานเป็นผู้จ่ายสำหรับการปฏิบัติงานครั้งนั้นเพียงแห่งเดียว
ในทางจัดเอกสาร หน่วยงานที่ถ่ายโอนควรแนบประกาศหรือแนวทางของ อบจ. ที่ใช้กับตน พร้อมตรวจแหล่งเงิน คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการ และสายอนุมัติให้ครบ อัตราที่เห็นในเอกสาร สธ. จึงยังไม่ใช่คำยืนยันว่าสามารถจ่ายได้ทันทีโดยไม่มีขั้นตอนของท้องถิ่น
ระเบียบ มท. พ.ศ. 2562 ข้อ 5-10 และแบบคำขอแนบท้าย เผยแพร่โดยสำนักงานท้องถิ่นจังหวัดแพร่
แยกประเภทงานก่อนคิดเงิน: เวรนอกเวลา เวรบ่ายดึก และงานเชิงรุก
หลักเกณฑ์ พ.ศ. 2566 มีหลายหมวด ได้แก่ การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ คลินิกพิเศษนอกเวลา เวรหรือผลัดบ่ายและดึก ชันสูตรพลิกศพ แพทย์สาขาส่งเสริมพิเศษ และงานสร้างเสริมสุขภาพกับเวชปฏิบัติครอบครัว คำว่า ฉ.5 จึงไม่ใช่อัตรา OT เดียวสำหรับงานทุกแบบ และไม่ใช่ชื่อของเงิน พ.ต.ส. หรือเบี้ยเลี้ยงเหมาจ่าย
จุดที่ต้องแยกให้ชัดคือหมวด 1 ซึ่งครอบคลุมการปฏิบัติงานตามเงื่อนไขที่กำหนด กับหมวด 3 ข้อ 16 ที่เป็นค่าตอบแทนผลัดบ่ายหรือดึกซึ่งเสมือนการปฏิบัติราชการในเวลาปกติ ไม่ใช่กรณีทำงานนอกเวลาราชการ การเห็นเวลา 16.00 น. หรือคำว่าเวรดึกในตารางเพียงอย่างเดียวยังตัดสินหมวดเบิกไม่ได้
สำหรับงานของ รพ.สต. หมวด 6 ระบุงานสร้างเสริมสุขภาพ เวชปฏิบัติครอบครัว และกิจกรรมเชิงรุกบางลักษณะ โดยต้องมีคำสั่งมอบหมายและตรงเงื่อนไขข้อ 25-29 จึงควรบันทึกทั้งสถานที่ ลักษณะบริการ และช่วงเวลาที่ทำจริง ไม่สรุปว่าการออกเยี่ยมบ้านหรือร่วมกิจกรรมทุกครั้งมีสิทธิเป็นค่าล่วงเวลา
ฉบับแก้ไข พ.ศ. 2568 และ 2569 เปลี่ยนเรื่องใด
ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568 ลงวันที่ 8 เมษายน 2568 มีผลตั้งแต่วันประกาศ และแทนข้อความข้อ 16 ทั้งข้อ โดยปรับรายชื่อตำแหน่งในกลุ่มผู้ได้รับค่าตอบแทนผลัดบ่ายหรือดึกที่เป็นเวลาปฏิบัติงานปกติ ตัวอย่างเช่น กลุ่มอัตรา 360 บาทระบุพยาบาลวิชาชีพ นักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ นักเทคนิคการแพทย์ นักรังสีการแพทย์ และนักวิชาการสาธารณสุข (เวชกิจฉุกเฉิน) ต้องตรวจชื่อและคุณสมบัติให้ตรงกับเอกสาร ไม่เทียบจากชื่อเรียกในหน่วยงานอย่างเดียว
ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569 ลงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 มีผลตั้งแต่วันประกาศ แก้เฉพาะข้อ 16(4) โดยเพิ่มพนักงานการแพทย์และรังสีเทคนิค และพนักงานประจำตึก ในกลุ่มอัตราคนละ 120 บาท พร้อมรายชื่อตำแหน่งอื่นที่ระบุไว้ในข้อนั้น การเพิ่มรายชื่อนี้ไม่ได้ทำให้งานทุกประเภทของตำแหน่งดังกล่าวเบิกในอัตรานี้ได้ ต้องเป็นกรณีและเงื่อนไขของข้อ 16
เมื่อตรวจย้อนหลัง ให้ใช้วันที่ปฏิบัติงานเทียบกับวันมีผลของแต่ละฉบับ เก็บฉบับที่ใช้อ้างในแฟ้มงวดนั้น และอย่าใช้อัตราหรือรายชื่อตำแหน่งที่เพิ่งเพิ่มกับงวดก่อนมีผลโดยไม่มีฐานรองรับ
หลักเกณฑ์ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569: แก้ข้อ 16(4) ต่อจากฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568
ตรวจตำแหน่ง คำสั่ง และชั่วโมง ก่อนทำยอดรวม
ข้อ 4 ของหลักเกณฑ์ พ.ศ. 2566 ให้ตรวจตำแหน่งหรือการมอบหมายเป็นลายลักษณ์อักษร วุฒิที่ตรงกับงาน และใบอนุญาตประกอบวิชาชีพในสายงานที่กฎหมายกำหนด รวมถึงคำสั่งของหัวหน้าหน่วยบริการที่กำหนดประเภทและจำนวนเจ้าหน้าที่ตามความจำเป็น โดยคำนึงถึงสถานะเงินบำรุง
สำหรับงานเวรหรือผลัดตามข้อ 4(3) กำหนดการทำงานต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 8 ชั่วโมง แต่หัวหน้าหน่วยบริการอาจกำหนดให้ทำต่อเนื่องน้อยกว่านั้นและลดค่าตอบแทนตามส่วน เศษชั่วโมงไม่ถึงครึ่งให้ตัดทิ้ง ถึงครึ่งให้ปัดเป็นหนึ่งชั่วโมง ทั้งนี้ต้องใช้กับกรณีที่หลักเกณฑ์ข้อนี้ครอบคลุม ไม่ถือเป็นสูตรกลางของค่าตอบแทนทุกหมวด
ชื่อกลุ่มตำแหน่งต้องอ่านร่วมกับข้อบังคับ สธ. ที่แก้ไขด้วย ตัวอย่างเช่น ข้อบังคับฉบับที่ 2 พ.ศ. 2567 แก้นิยาม “นักวิทยาศาสตร์” ให้รวมตำแหน่งนักสาธารณสุขและนักฟิสิกส์การแพทย์ มีผลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2567 การเลือกกลุ่มเพื่อคำนวณจึงควรอ้างตำแหน่งตามเอกสารบุคลากรและนิยามที่มีผลในงวดนั้น
เช็กลิสต์จัดชุดเบิก ฉ.5 ให้ตรวจสอบย้อนกลับได้
รายการต่อไปนี้เป็นแนวทางจัดแฟ้มของ ODS ที่สังเคราะห์จากจุดตรวจในหลักเกณฑ์ ไม่ใช่แบบราชการหรือข้อกำหนดว่าเอกสารทุกชิ้นต้องใช้เหมือนกันทุกหน่วยงาน ให้เทียบกับรายการที่ฝ่ายการเงินของต้นสังกัดกำหนด โดยเฉพาะแบบคำขอและขั้นตอนคณะกรรมการของ อปท.
- ฐานการเบิก: ชื่อหลักเกณฑ์ หมวด ข้อ ฉบับแก้ไขที่ใช้ และประกาศหรือคำสั่งต้นสังกัดที่กำหนดอัตรา พร้อมระบุงวดและแหล่งเงิน
- ผู้ปฏิบัติงาน: ชื่อ ตำแหน่ง สถานะการจ้าง วุฒิและใบอนุญาตที่เกี่ยวข้อง เพื่อเทียบสิทธิกับนิยามและรายการตำแหน่ง
- การมอบหมาย: คำสั่งหรือหนังสืออนุมัติปฏิบัติงาน รายชื่อผู้ได้รับมอบหมาย วัน เวลา สถานที่ และหน้าที่ รวมเอกสารเปลี่ยนเวรเมื่อมี
- การทำงานจริง: ใบลงเวลาหรือใบเซ็นชื่อที่ระบุเวลาเข้าออก และหลักฐานผลงานตามลักษณะบริการ หากเป็นเวรข้ามวันให้ระบุวันที่ทั้งสองฝั่งชัดเจน
- การคำนวณ: ตารางสรุปแยกรายคน แยกประเภทงานและวันที่ แสดงจำนวนชั่วโมงหรือหน่วยที่ใช้คำนวณ อัตรา วิธีคิดเศษเวลา และยอดรวมให้ตรวจจากหลักฐานต้นทางได้
- การรับรองและอนุมัติ: ผู้ปฏิบัติงาน ผู้ตรวจสอบ ผู้รับรอง และผู้มีอำนาจลงนามตามแบบของหน่วยงาน รวมมติหรือความเห็นคณะกรรมการเมื่อหลักเกณฑ์กำหนด
- การตรวจทานก่อนส่ง: เทียบวันลา การไปราชการ การเปลี่ยนเวร และการยื่นเบิกอื่นในช่วงเดียวกัน พร้อมเก็บหลักฐานการจ่ายของงวดที่เสร็จแล้ว
หลักเกณฑ์ พ.ศ. 2566: คุณสมบัติ การมอบหมาย และเงื่อนไขงานแต่ละหมวด
จุดที่ควรแก้ก่อนส่งฝ่ายการเงิน
กรณีพบชื่อในตารางเวรแต่ไม่มีหลักฐานทำงานจริง ควรแก้ชุดหลักฐานให้สะท้อนผู้ปฏิบัติงานจริงก่อนทำยอด หากมีคนเปลี่ยนเวร ต้องให้รายชื่อในคำสั่งหรือเอกสารอนุมัติเปลี่ยนเวร ใบลงเวลา และใบสรุปตรงกัน ตารางที่วางแผนไว้ล่วงหน้าจึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของหลักฐาน
กรณีทำงานเวลาเดียวกันแต่ใส่ไว้ทั้งรายการเวรนอกเวลาและผลัดบ่ายดึก ให้ตรวจการจัดประเภทงานและฐานสิทธิอีกครั้ง ไม่รวมสองยอดเพียงเพราะชื่อรายการต่างกัน สำหรับคลินิกพิเศษนอกเวลาตามข้อ 11 ยังมีเงื่อนไขแยกจากเจ้าหน้าที่ที่ได้รับคำสั่งให้ทำงานในเวลาปกติหรืออยู่เวรหรือผลัดอยู่แล้ว
กรณี รพ.สต. ถ่ายโอน อย่าสรุปสิทธิจากแบบฟอร์มของโรงพยาบาล สธ. แห่งอื่นเพียงแห่งเดียว ควรตรวจแบบคำขอ ผู้ตรวจ ผู้อนุมัติ และประกาศที่ อบจ. ใช้จริง การเพิ่มช่องในแบบหรือทำรายงานสวยขึ้นไม่ทดแทนอำนาจอนุมัติและเงื่อนไขการเบิก
หลักเกณฑ์ พ.ศ. 2566 ข้อ 11: เงื่อนไขคลินิกพิเศษนอกเวลาราชการ
ดาวน์โหลดหลักเกณฑ์ แล้วเชื่อมตารางเวรกับหลักฐานรายเดือน
ไฟล์ด้านล่างประกอบด้วยหลักเกณฑ์ สธ. จากห้องสมุดกฎหมาย สสจ.กำแพงเพชร และระเบียบ มท. พร้อมแบบคำขอจากสำนักงานท้องถิ่นจังหวัดแพร่ เก็บต้นฉบับทั้งไฟล์โดยไม่แก้เนื้อหา มีลิงก์กลับไปยังหน่วยงานที่เผยแพร่ หลักเกณฑ์ พ.ศ. 2566 ต้องอ่านร่วมกับฉบับแก้ไขทั้งสองฉบับ ส่วนข้อบังคับแม่บทและการแก้ไขนิยามตำแหน่งเปิดจากแหล่งอ้างอิงในแต่ละหัวข้อได้
แบบคำขอรับเงินค่าตอบแทนของ อปท. อยู่หน้า 7-8 ของไฟล์ระเบียบ มท. พ.ศ. 2562 เป็นแบบเปล่าสำหรับกรอกข้อมูลผู้ขอ ประเภทค่าตอบแทน ระยะเวลา อัตรา และยอดเงิน พร้อมส่วนความเห็นของผู้บังคับบัญชา คณะกรรมการ และผู้อนุมัติ หมายเหตุท้ายแบบระบุให้ใช้แบบคำขอ 1 รายการต่อชุด และ อปท. สามารถเรียกหลักฐานอื่นประกอบการพิจารณาได้ แบบนี้เป็นของหน่วยบริการ อปท. ไม่ใช่แบบกลางสำหรับทุกสังกัด
การทำงานรายเดือนเริ่มจากจัดเวรและออกคำสั่ง เมื่อปฏิบัติงานแล้วรวบรวมเวลาและการเปลี่ยนเวร จากนั้นแยกหมวดค่าตอบแทน คำนวณตามอัตราที่หน่วยงานใช้อยู่ ตรวจหลักฐานและส่งลงนาม การเก็บข้อมูลต้นทางให้สอดคล้องกันช่วยลดการคัดลอกและทำให้แก้รายการที่ถูกทักท้วงได้ตรงจุด
ข้อมูลนี้เป็นคู่มืออ่านเอกสารและจัดหลักฐานตามแหล่งที่ตรวจพบ ณ วันที่ระบุ ไม่ได้วินิจฉัยสิทธิรายบุคคลหรือยืนยันว่าไม่มีหนังสือสั่งการเพิ่มเติมของแต่ละต้นสังกัด ก่อนส่งงวดใหม่ควรตรวจหน้ารวมกฎหมายและหนังสือเวียนที่หน่วยงานได้รับล่าสุด
เอกสารอ้างอิงและไฟล์ดาวน์โหลด
อ่านขอบเขตและวันที่ของแต่ละฉบับประกอบบทความ เอกสารเก่าอาจมีประโยชน์สำหรับเทียบที่มา แต่ไม่ควรใช้ยืนยันสิทธิปัจจุบันโดยลำพัง
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายเงินค่าตอบแทนสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้กับหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2566
ฉบับฐาน ลงวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2566 จำนวน 23 หน้า รวมบัญชีแนบท้าย ยกเลิกหลักเกณฑ์ ฉ.5 เดิม ต้องอ่านร่วมกับฉบับแก้ไข
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายเงินค่าตอบแทนสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้กับหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568
ลงวันที่ 8 เมษายน 2568 จำนวน 1 หน้า แทนข้อความข้อ 16 เรื่องค่าตอบแทนผลัดบ่ายหรือดึกที่เป็นเวลาปฏิบัติงานปกติ
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการจ่ายเงินค่าตอบแทนสำหรับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้กับหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569
หลักเกณฑ์ลงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 จำนวน 2 หน้ารวมหนังสือนำ แก้ข้อ 16(4) เพิ่มรายชื่อตำแหน่งในกลุ่มอัตรา 120 บาท
ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยเงินค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานให้แก่หน่วยบริการสาธารณสุขขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2562 พร้อมแบบคำขอ
ระเบียบลงวันที่ 10 มกราคม 2562 ประกาศราชกิจจานุเบกษา 25 มีนาคม 2562 รวมหนังสือแจ้งเวียน 8 หน้า แบบคำขอรับเงินเปล่าอยู่หน้า 7-8 สำหรับหน่วยบริการของ อปท.
บทความนี้เป็นแนวทางทำความเข้าใจและจัดระบบงาน โปรดตรวจระเบียบฉบับที่ใช้บังคับและแนวทางของต้นสังกัดก่อนปฏิบัติงานจริง
รู้จักระบบ ODS
ลดงานเอกสารซ้ำ ให้ทีมมีเวลาทำงานที่สำคัญ
ODS ช่วยจัดตารางเวร เตรียมใบเซ็นชื่อ สรุปข้อมูล OT และพิมพ์เอกสาร PDF เพื่อให้ทีมรวบรวมชุดเบิกจากข้อมูลที่สอดคล้องกัน หน่วยงานยังต้องตรวจสิทธิ เลือกหมวดและอัตราที่ถูกต้อง และให้ผู้มีอำนาจรับรองอนุมัติตามหลักเกณฑ์ของต้นสังกัด