ค่าตอบแทนบุคลากร · คู่มือเริ่มต้น
พ.ต.ส. คืออะไร? เช็กสิทธิและเอกสารสำหรับ สธ. อบจ. และ รพ.สต.
ตรวจสอบแหล่งอ้างอิงเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2569
การเตรียมเบิก พ.ต.ส. ควรเริ่มจากการตรวจสิทธิของคนในแต่ละช่วงเวลา ก่อนเลือกอัตราและทำรายงาน แม้ปฏิบัติงานในหน่วยบริการเดียวกัน บุคลากรอาจอยู่คนละประเภทการจ้างและใช้หลักเกณฑ์ต่างกัน บทความนี้ช่วยจัดลำดับสิ่งที่ต้องตรวจ โดยแยกข้าราชการพลเรือนในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขออกจากข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัด รวมถึงผู้ปฏิบัติงานใน รพ.สต. ที่ถ่ายโอนแล้ว
พ.ต.ส. คือเงินอะไร และต่างจากค่าตอบแทนอื่นอย่างไร
พ.ต.ส. ย่อมาจากเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งที่มีเหตุพิเศษของผู้ปฏิบัติงานด้านการสาธารณสุข การได้รับเงินประเภทนี้ผูกกับตำแหน่ง คุณสมบัติและลักษณะงานตามหลักเกณฑ์ที่ใช้กับผู้ขอ จึงไม่ใช่สิทธิที่เกิดจากการทำงานอยู่ในโรงพยาบาลหรือ รพ.สต. เพียงอย่างเดียว
สำหรับข้าราชการพลเรือน จุดตั้งต้นในการตรวจคือระเบียบ ก.พ. ว่าด้วยเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งที่มีเหตุพิเศษของข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2552 ประกอบประกาศกำหนดตำแหน่งและบัญชีหลักเกณฑ์และอัตรา รวมทั้งฉบับแก้ไขที่เกี่ยวข้อง ควรแยกแฟ้ม พ.ต.ส. จากเบี้ยเลี้ยงเหมาจ่าย ค่าตอบแทนนอกเวลา และค่าตอบแทนประเภทอื่น เพื่อไม่หยิบเงื่อนไขของเงินคนละประเภทมาปะปนกัน
แยกสถานะบุคลากรก่อนตรวจสิทธิ
คำว่าเจ้าหน้าที่สาธารณสุขครอบคลุมคนหลายสถานะ เช่น ข้าราชการพลเรือน พนักงานราชการ พนักงานกระทรวงสาธารณสุข ลูกจ้าง และข้าราชการส่วนท้องถิ่น ชื่อตำแหน่งที่คล้ายกันไม่เพียงพอที่จะใช้ระเบียบฉบับเดียวกัน ควรดูคำสั่งบรรจุหรือสัญญาจ้าง ต้นสังกัด และแหล่งเงินของช่วงที่ยื่นขอร่วมกัน
ตัวอย่างเช่น ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยพนักงานกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2556 ข้อ 20 วางเรื่องเงินเพิ่มไว้ภายใต้หลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่คณะกรรมการบริหารพนักงานกระทรวงสาธารณสุขกำหนด การนำสิทธิของข้าราชการมาใช้กับพนักงานกระทรวงหรือลูกจ้างจึงต้องมีฐานเฉพาะรองรับ ให้ฝ่ายบุคคลและการเงินระบุชื่อเงินและหนังสือที่ใช้กับบุคลากรแต่ละประเภทก่อนจัดทำคำขอ
กรมสุขภาพจิต — ระเบียบพนักงานกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2556 ข้อ 20
อบจ. และ รพ.สต. ถ่ายโอน ต้องตรวจฐานท้องถิ่นด้วย
สำหรับข้าราชการ อบจ. ให้ตรวจประกาศคณะกรรมการกลางข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ก.จ.) และหลักเกณฑ์ของคณะกรรมการข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ก.จ.จ.) ที่เกี่ยวข้องด้วย ตัวอย่างประกาศ ก.จ.จ.พะเยา ลงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2553 อ้างประกาศ ก.จ. ลงวันที่ 23 ธันวาคม 2552 และกำหนดเงื่อนไขของข้าราชการ อบจ. ไว้โดยเฉพาะ
เมื่อ รพ.สต. ถ่ายโอน ควรไล่วันมีผลของคำสั่งโอน สถานะบุคลากร หน่วยงานผู้เบิก และหลักเกณฑ์ที่ใช้ในแต่ละช่วง ไม่สรุปว่าใช้เอกสารของ สธ. ต่อได้ทุกกรณี หรือสิทธิหายไปทุกคนทันทีที่ถ่ายโอน หากคาบเกี่ยวเดือน ให้ต้นสังกัดเดิมและใหม่ตรวจช่วงเวลาที่รับผิดชอบให้ตรงกัน
เอกสารพะเยาและคู่มือของ อบจ.อุบลราชธานีที่แนบเป็นตัวอย่างเอกสารทางการของจังหวัดนั้น ผู้ใช้จากจังหวัดอื่นต้องเทียบกับประกาศและหนังสือสั่งการของตนเอง ไม่ใช้แบบหรือขั้นตอนของจังหวัดตัวอย่างเป็นข้อบังคับทั่วประเทศ
อบจ.พะเยา — หลักเกณฑ์กำหนดตำแหน่งและเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งที่มีเหตุพิเศษ
สิทธิต้องอธิบายได้ด้วยตำแหน่ง ใบอนุญาต และงานที่ทำจริง
การตรวจควรเชื่อมข้อมูลสี่เรื่องเข้าด้วยกัน ได้แก่ ตำแหน่งตามคำสั่ง คุณสมบัติหรือใบอนุญาตที่หลักเกณฑ์กำหนด งานที่ได้รับมอบหมาย และช่วงเวลาที่ปฏิบัติหน้าที่ การมีใบประกอบวิชาชีพเพียงอย่างเดียว หรือมีชื่อตำแหน่งในระบบเพียงอย่างเดียว ยังตอบไม่ได้ว่าตรงกลุ่มและอัตราใด
กรณีงานเฉพาะทาง ให้ตรวจหลักฐานการอบรม วุฒิบัตรหรือคุณสมบัติเฉพาะตามรายการที่ขอด้วย เมื่อเปลี่ยนแผนก หน่วยงาน ลักษณะงาน หรืออัตรา ควรบันทึกวันมีผลและตรวจเอกสารใหม่ ตัวอย่างคู่มือ อบจ.อุบลราชธานีแยกการตรวจสิทธิครั้งแรก การแก้ไขข้อมูลโดยไม่เปลี่ยนอัตรา และการเปลี่ยนอัตราออกจากกัน
อบจ.อุบลราชธานี — คู่มือ พ.ต.ส. และแบบตรวจสอบสิทธิ เผยแพร่ 17 มิถุนายน 2569
ฉบับแก้ไขปี 2567–2568 บอกอะไร และควรตรวจต่ออย่างไร
ระเบียบ ก.พ. ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2567 ปรับนิยามเหตุพิเศษ ส่วนประกาศ ก.พ. ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2568 ที่แจ้งตาม ว 29/2568 เพิ่มตำแหน่งนักวิชาการตรวจสอบสิทธิบัตร เจ้าพนักงานลิขิต และเจ้าพนักงานอาลักษณ์ จึงไม่ใช่หลักฐานว่าเพิ่มสิทธิ พ.ต.ส. ให้บุคลากรสาธารณสุขทุกสายงานแล้ว
ในการตรวจแหล่งทางการสำหรับบทความนี้ ณ 2 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีหลักฐานที่ตรวจยืนยันได้เพียงพอให้สรุปการขยายสิทธิ พ.ต.ส. แบบครอบคลุมทุกตำแหน่งนักสาธารณสุข หรือการเพิ่มอัตราให้ทุกคน หากมีหนังสือใหม่ในหน่วยงาน ให้ตรวจฉบับลงนาม วันใช้บังคับ บัญชีตำแหน่ง และประเภทบุคลากรที่ครอบคลุมก่อนปรับข้อมูล อย่าใช้ข่าวการเสนอหรือหารือแทนประกาศที่มีผลแล้ว
สำนักงาน ก.พ. — ประกาศกำหนดตำแหน่งฯ ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2568 (ว 29/2568)
เช็กลิสต์เตรียมเอกสารก่อนส่งตรวจ
ใช้รายการต่อไปนี้เป็นแนวทางจัดแฟ้ม แล้วเทียบกับรายการเอกสารที่ต้นสังกัดกำหนดสำหรับกรณีของตนเอง การมีเอกสารครบช่วยให้ตรวจได้เร็วขึ้น แต่ผู้มีอำนาจยังต้องพิจารณาสิทธิและอัตราตามหลักเกณฑ์
- ระบุประเภทบุคลากร ต้นสังกัด และเดือนที่ขอ พร้อมชื่อระเบียบหรือประกาศที่นำมาใช้
- ตรวจคำสั่งบรรจุ แต่งตั้ง โอนหรือย้าย และหลักฐานมอบหมายหน้าที่ให้สัมพันธ์กับวันที่ขอรับเงิน
- เตรียมแบบตรวจสอบสิทธิ สำเนาใบอนุญาตที่ยังไม่หมดอายุ และหลักฐานอบรมหรือวุฒิบัตรตามเงื่อนไขของกลุ่มงาน
- ระบุกลุ่ม ลักษณะงาน และอัตราที่เสนอให้ชัด พร้อมจุดอ้างอิงในบัญชีแนบท้าย ไม่เลือกอัตราจากตัวอย่างของเพื่อนร่วมงาน
- ตรวจวันปฏิบัติงาน การลา การช่วยราชการและเหตุเปลี่ยนแปลงในเดือนนั้น โดยใช้เงื่อนไขของระเบียบที่เกี่ยวข้อง
- เทียบยอดรายบุคคลกับยอดรวม ตรวจผู้รับรองและผู้อนุมัติ และเก็บหลักฐานฉบับที่ผ่านการตรวจไว้ร่วมกับรายงาน
จุดผิดพลาดที่ควรตรวจซ้ำก่อนตั้งเบิก
จุดที่ควรทวนคือการนำอัตราปีก่อนมาใช้โดยไม่ดูงานปัจจุบัน การใช้ใบอนุญาตที่หมดอายุ การมีคำสั่งย้ายแล้วแต่ยังใช้อัตราของงานเดิม และการใส่ยอดเต็มเดือนทั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงระหว่างเดือน แต่ละรายการควรย้อนกลับไปหาหลักฐานวันที่และหลักเกณฑ์ได้
อย่าหักเงินจากทุกวันลาโดยอัตโนมัติ หรือถือว่าการลาทุกประเภทไม่กระทบยอด เพราะระเบียบมีเงื่อนไขเกี่ยวกับการปฏิบัติงานไม่เต็มเดือนและข้อยกเว้นของการลา การคำนวณควรอิงฉบับที่ใช้กับบุคลากรนั้น และให้ผู้ตรวจเห็นเหตุผลของยอดที่ได้ หากเข้าเกณฑ์หลายอัตรา ต้องตรวจข้อกำหนดเรื่องการรับเงินหลายอัตราก่อนนำมารวมกัน
เอกสารดาวน์โหลด: อ่านขอบเขตก่อนนำไปใช้
ด้านล่างมีสำเนาระเบียบ ก.พ. พ.ศ. 2552 ที่กรมอนามัยเผยแพร่และประกาศ ก.จ.จ.พะเยา ซึ่งเก็บไฟล์เดิมโดยไม่แก้ไข พร้อมลิงก์ดาวน์โหลดคู่มือและแบบเปล่าจากเว็บไซต์ อบจ.อุบลราชธานีโดยตรง ไฟล์กรมอนามัยมี 9 หน้า เป็นหนังสือเวียนและส่วนระเบียบ จึงควรเปิดชุดเอกสารฉบับเต็มจากสำนักงาน ก.พ. เมื่อจะตรวจบัญชีตำแหน่งและอัตรา
ปีที่เผยแพร่บนเว็บไซต์อาจต่างจากวันที่ลงนามในเอกสาร และไฟล์เก่าไม่ใช่ฉบับรวมแก้ไขทั้งหมด ก่อนยื่นจริง ให้ตรวจฉบับแก้ไขเพิ่มเติมและแบบที่หน่วยงานรับใช้ในปัจจุบัน โดยเฉพาะกรณีถ่ายโอนหรือเปลี่ยนประเภทการจ้าง
เอกสารอ้างอิงและไฟล์ดาวน์โหลด
อ่านขอบเขตและวันที่ของแต่ละฉบับประกอบบทความ เอกสารเก่าอาจมีประโยชน์สำหรับเทียบที่มา แต่ไม่ควรใช้ยืนยันสิทธิปัจจุบันโดยลำพัง
หนังสือเวียน ว 13/2552 และระเบียบ ก.พ. พ.ศ. 2552 (ส่วนระเบียบ 9 หน้า)
สำเนาที่กรมอนามัยเผยแพร่ มีหนังสือเวียนและส่วนระเบียบ ไม่รวมชุดประกาศและบัญชีตำแหน่งครบ 44 หน้า อ่านคู่ฉบับเต็มและฉบับแก้ไขจากสำนักงาน ก.พ.
ประกาศ ก.จ.จ.พะเยา เรื่องหลักเกณฑ์และเงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดตำแหน่งและเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่งที่มีเหตุพิเศษ
ประกาศลงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2553 พร้อมบัญชีแนบท้าย ใช้ประกอบการศึกษาฐานสิทธิข้าราชการ อบจ.พะเยา ต้องตรวจฉบับแก้ไขและประกาศจังหวัดของผู้ขอด้วย
คู่มือการปฏิบัติงานการจ่ายเงินเพิ่ม พ.ต.ส. ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี
คู่มือ 25 หน้า พร้อมแบบตรวจสอบข้อมูลสิทธิและแบบรายงานเปล่า เว็บไซต์เผยแพร่ 17 มิถุนายน 2569 เป็นแนวทางของ อบจ.อุบลราชธานี ไม่ใช่แบบกลางที่ใช้บังคับทุกจังหวัด
บทความนี้เป็นแนวทางทำความเข้าใจและจัดระบบงาน โปรดตรวจระเบียบฉบับที่ใช้บังคับและแนวทางของต้นสังกัดก่อนปฏิบัติงานจริง
รู้จักระบบ ODS
ลดงานเอกสารซ้ำ ให้ทีมมีเวลาทำงานที่สำคัญ
ODS ช่วยจัดข้อมูลบุคลากร ตำแหน่งและใบอนุญาต เชื่อมการจัดกลุ่ม พ.ต.ส. กับลักษณะงานและช่วงวันที่มีผล พร้อมจัดการบัญชีกลุ่มและอัตรา และสร้าง PDF คำขอหรือหลักฐานสรุปการขอเบิกรายเดือนจากข้อมูลชุดเดียวกัน เหมาะสำหรับทีมที่ต้องตรวจข้อมูลหลายคนซ้ำทุกเดือน โดยให้ฝ่ายบุคคลและการเงินตรวจหลักเกณฑ์ สิทธิ อัตรา และเอกสารก่อนเสนอผู้มีอำนาจ ลองดูการทำงานของ ODS กับข้อมูลและแบบที่หน่วยงานใช้จริง